Ιατρική Πρακτική 2017

PM 2017

Κεφάλαιο > Ουρολογικά νοσήματα > ΡSA-προσυμπτωματικός μαζικός έλεγχος

ΡSA-προσυμπτωματικός μαζικός έλεγχος

Ο προσυμπτωματικός μαζικός έλεγχος-PSA αποτελεί θέμα συζήτησης. Εξαίρεση αποτελούν άντρες με τουλάχιστον δύο κοντινούς συγγενείς, οι οποίοι να έχουν νοσήσει από καρκίνο του προστάτη. Διενεργείται με ετήσιο έλεγχο στις ηλικίες από 40-70 ετών, κατά προτίμηση από ουρολόγο. Αν κρίνεται απαραίτητο, να ζητάτε τη γνώμη ενός ογκογενετιστή.

Η ακρίβεια του PSA όσο αφορά τον καρκίνο, είναι μετρίου βαθμού. Περίπου 30% των ασθενών με PSA 3-10 μg/L έχουν καρκίνο του προστάτη, περίπου το 50% των ασθενών με τιμές από 10-20 μg/L και ασθενείς με τιμές πάνω από 50 μg/L έχουν καρκίνο του προστάτη, ο οποίος συνήθως έχει διασπαρεί. Σε ακόμη πιο υψηλές τιμές είναι πιθανές οι μεταστάσεις στα οστά. Απότομη αύξηση του PSA είναι αξιοσημείωτη, ακόμη και όταν οι τιμές είναι μέτριες. Οι διακυμάνσεις μεταξύ δύο δοκιμασιών-PSA, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε σύντομο μεσοδιάστημα, μπορεί να κυμαίνονται από 15-20%.

Όταν διαπιστωθεί καρκίνος, υπάρχει διχογνωμία, όσο αφορά την αντιμετώπισή του (ωστόσο η χειρουργική επέμβαση ασθενών < 65 ετών φαίνεται ότι πλεονεκτεί, όσο αφορά την πρόγνωση συγκριτικά με την απλή αναμονή). Πολλοί τύποι καρκίνου αναπτύσσονται βραδέως και δεν επηρεάζουν την επιβίωση ούτε την ποιότητα ζωής (το 75% των αντρών με διαγνωσμένο καρκίνο του προστάτη αποβιώνουν από άλλες αιτίες!). Άλλα αίτια αύξησης της τιμής του PSA μπορεί να είναι καλοήθης υπερπλασία προστάτη, καθετηριασμός, κυστεοσκόπηση, βακτηριακή λοίμωξη του προστάτη, επίσχεση ούρων, ουρολοίμωξη (μέχρι και ένα έτος μετά!).

 

Όταν η τιμή του PSA είναι μεταξύ 3 και 10 μg/L μπορεί να αποτελέσει επί πλέον οδηγό σημείο το πηλίκο Ελεύθερου PSA/Ολικό PSA: υψηλό πηλίκο συνηγορεί για ΚΥΠ, χαμηλό πηλίκο για καρκίνο προστάτη ή λοίμωξη. Αν το PSA κυμαίνεται μεταξύ 3 και 10 μg/L και το πηλίκο είναι υψηλό, χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης κάθε 7ο μήνα. Αν το PSA αυξάνει σταθερά, ο ασθενής παραπέμπεται σε ουρολόγο (Αύξηση του PSA > 0,16 μg/L/έτος, καθώς και ο διπλασιασμός του PSA σε χρονικό διάστημα < 18 μηνών, έχει διαπιστωθεί ότι συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο προστάτη).

 

Μετά από προστατεκτομή κανονικά το PSA δεν είναι μετρήσιμο. Αν τα επίπεδα του PSA παραμένουν, ή ανιχνεύεται μετρήσιμο PSA, ενώ αρχικά μετά την επέμβαση ήταν μη μετρήσιμο, τότε αυτό συνηγορεί για ύπαρξη υπολείμματος καρκινικού ιστού, μεταστάσεις ή υποτροπή τοπικά!

 

Σύμφωνα με τις εθνικές οδηγίες τα καθοριστικά όρια για τη συνέχιση της διερεύνησης είναι τιμή > 3 μg/L. Ωστόσο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του ασθενούς, το μέγεθος του προστάτη κ.ά. Είναι χρήσιμο να γίνεται έλεγχος- PSA μετά από ένα μήνα πριν την παραπομπή!

 

Δεν υπάρχει λόγος να γίνεται έλεγχος PSA σε άντρες > 70 ετών, αν δεν το ζητήσουν οι ίδιοι. Είναι πολύ μικρός ο κίνδυνος να νοσούν από απειλητικό για την επιβίωση προστατικό καρκίνο, ο οποίος μάλιστα να είναι χειρουργήσιμος, ενώ συγχρόνως είναι πολύ υψηλός ο κίνδυνος για υπερδιάγνωση.

Ασυμπτωματικοί νεότεροι άντρες, που επιθυμούν έλεγχο PSA, πρέπει να ενημερώνονται από γιατρό σχετικά με την αναγκαιότητα της συνέχισης της διερεύνησης, εφόσον έχει διαπιστωθεί ότι έχουν υψηλή τιμή, καθώς και όσο αφορά την παρακολούθηση και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Στους ασθενείς αυτούς γίνεται υπόδειξη να μελετούν το φυλλάδιο ’’Σχετικά με τη δοκιμασία-PSA για έγκαιρη διάγνωση του προστατικού καρκίνου’’, έκδοση του Υπουργείου Υγείας.

 

Τελευταία ενημέρωση:

Επιθυμείτε να φαίνεστε και εσείς εδώ;
Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες, σχετικά με τη δυνατότητα διαφήμισής σας στην ιστοσελίδα μας.

Επικοινωνία για προτάσεις σχετικά με τη διαφήμισή σας.