H Ιατρική στην Πράξη 2017

PM 2017

Κεφάλαιο > Αναπνευστικά > Πνευμονία, Βρογχοπνευμονία

Πνευμονία, Βρογχοπνευμονία

ICD-10: J18

Ορισμός

Φλεγμονή του πνευμονικού παρεγχύματος. Όταν είναι βακτηριδιακής αιτιολογίας, υπάρχει κατά κανόνα και συμμετοχή των βρόγχων και του υπεζωκότα.

Αιτία

Συχνότερα οφείλεται σε Streptococcus pneumoniae και το Haemophilus influenzae. Επίσης οφείλεται στο Mycoplasma (βλέπε το αντίστοιχο υποκεφάλαιο), οι πνευμονιόκοκκοι αποτελούν κατά μεγάλο μέρος αιτία πνευμονιών της πιο σοβαρής μορφής (οι οξυγονοσυγκολλητές υπερεκπροσωπούνται) σε Chlamydia psittaci, όπως και σε Chlamydia pneumoniae (TWAR) (βλέπε το αντίστοιχο υποκεφάλαιο). Σπάνια αποτελεί αιτία η Legionella. Σε υποτροπή: Σκεφτείτε το άσθμα, τη ΧΑΠ, όγκους, ξένα σώματα, ανοσολογικό έλλειμμα, την κυστική ίνωση, δυσλειτουργία των κροσσών (του αναπνευστικού βλεννογόνου), το τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο, φυματίωση.

Συμπτώματα

Πυρετός, βήχας, δύσπνοια, πλευρικός θωρακικός πόνος, που σχετίζεται με την αναπνοή, ταχυκαρδία και ταχύπνοια, έντονη κόπωση, αίσθημα νόσησης.

Ηλικιωμένοι: Συχνά ήπια συμπτωματολογία, ενώ μερικές φορές το μοναδικό σύμπτωμα είναι η γενική καταβολή.

Παιδιά: Κυματοειδής πυρετός και επηρεασμένη γενική κατάσταση.

Μικρά παιδιά: Συχνά προηγείται μία λοίμωξη του αναπνευστικού διάρκειας μερικών ημερών. Μετά ακολουθεί υψηλός πυρετός αιφνίδιας έναρξης. Μερικές φορές ξηρός βήχας, ρίγος και ταχεία αναπνοή. Η προσβολή των κάτω πνευμονικών πεδίων εκδηλώνεται κάποιες φορές με κοιλιαλγία.

Αντικειμενική εξέταση

Επηρεασμένη γενική κατάσταση, ταχύπνοια (>20/λεπτό σε ενήλικες, >40/λεπτό σε παιδιά > 1 έτους, > 50/λεπτό σε παιδιά < 1 έτους), ταχυκαρδία (>120/λεπτό), ακροαστικά μονόπλευροι/εστιακοί μη μουσικοί ρόγχοι ή κριγμοί και/ή μειωμένο αναπνευστικό ψιθύρισμα. Ωστόσο η διάγνωση δε βασίζεται στα ακροαστικά ευρήματα. Ενδεχομένως να υπάρχει αμβλύτητα στην επίκρουση. Η CRP ανευρίσκεται αυξημένη σε πνευμονιοκοκκική πνευμονία ( >50 mg/L), αλλά μπορεί να είναι φυσιολογική σε μυκοπλασματική πνευμονία (σε πρώιμο στάδιο της εξέλιξης παρόμοια με την πνευμονία). Το Chlamydia Pneumoniae προκαλεί συνήθως μία ήπιας μορφής ’’άτυπη’’ πνευμονία με μέτριο πυρετό, φαρυγγίτιδα και λαρυγγίτιδα, παρατεταμένο υλακώδη βήχα και στην αποδρομή έντονη κόπωση.

Διαφορική διάγνωση

Βρογχίτιδα (βήχας, σε γενικές γραμμές ο ασθενής δεν έχει επηρεαστεί με ή χωρίς συνοδό πυρετό και με ή δίχως βλεννώδη πτύελα, συχνά έγχρωμα, CRP <20 και μερικές φορές αμφοτερόπλευροι κριγμοί/μη μουσικοί ρόγχοι).

Διερεύνηση

Ιστορικό: Ταχεία νόσηση συνηγορεί υπέρ της πνευμονίας. Ποια είναι τα επιδημιολογικά δεδομένα; Προηγήθηκε ταξίδι στο εξωτερικό; Υπάρχουν υποκείμενα νοσήματα; Επαφή με πουλιά; CRP. Δεν απαιτείται α/α θώρακα σε τυπική κλινική εικόνα. Ακτινογραφία θώρακα να γίνεται σε πνευμονίες, που υποτροπιάζουν, καθώς και στις περιπτώσεις, στις οποίες οι εκδηλώσεις επιμένουν χρονικά. Η διάγνωση του Chlamydia pneumoniae τίθεται πολύ σύντομα με PCR (Polymerase Chain Reaction, μέθοδο για την ταυτοποίηση του βακτηριδιακού DNA). Στον ορό οξείας φάσης και τον ορό από τη φάση ανάρρωσης ανευρίσκεται υψηλή IgM 2 εβδομάδες μετά την έναρξη της νόσου (όταν πρόκειται για πρωτολοίμωξη), ενώ μετέπειτα σε επαναλοίμωξη ανευρίσκεται υψηλή IgG. Όσο αφορά τυχόν διερεύνηση για μυκόπλασμα, βλέπε το αντίστοιχο υποκεφάλαιο.

Θεραπεία

(στη Σουηδία):

Ενήλικες: Σε υποψία πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας χορηγήται PcV 1g x 3 για 7 ημέρες. Σε αλλεργία στην πενικιλίνη ή σε θεραπευτική αστοχία χορηγείται δοξυκυκλίνη 0,2x1xIII, μετά 0,1x1xIV ή ερυθρομυκίνη 250 mg 2x2xVII. Σε ανεπαρκές αποτέλεσμα χορηγείται αμοξυκιλίνη-κλαβουλανικό ή μία κινολόνη. Επανέλεγχος μετά από περίπου 6 εβδομάδες. Σε επιμονή των συμπτωμάτων  ζητήστε ακτινογραφία θώρακα. Να γίνεται πιο ενδελεχής/συχνότερος έλεγχος σε καπνιστές και ηλικιωμένους. Πνευμονία, που υποτροπιάζει, αποτελεί ένδειξη για ακτινογραφία (μήπως πρόκειται για όγκο;), καθώς και για σπιρομέτρηση (είναι άσθμα; ΧΑΠ;).

Σε μυκόπλασμα ή χλαμύδια χορηγείται δοξυκυκλίνη 0,1g 2x1xI – μετά 0,1g 1x1xVI ή ερυθρομυκίνη 250 mg 2x2xVII.

Μπορεί να γίνει προληπτικός εμβολιασμός κατά του πνευμονιοκόκκου. Ένας εμβολιασμός αρκεί, όταν δεν πρόκειται για ομάδα υψηλού κινδύνου – άτομα με σπληνεκτομή ή ανοσοκατεσταλμένα. Στις ομάδες αυτές ενδείκνυται αναμνηστική δόση πνευμονιοκοκκικού εμβολίου μετά από 5 χρόνια. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο εμβολιασμός ηλικιωμένων (65+), ασθενών, που πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο. Τελευταία συζητείται ο εμβολιασμός συγκολλητών ως προληπτικής αγωγής.

Παιδιά: Σε πνευμονία χορηγείται σε

– Παιδιά ηλικίας περίπου < 5 ετών πόσιμο διάλυμα PcV 12,5 mg/kg x 3 για 7 ημέρες ή πόσιμο διάλυμα αμοξυκιλίνης 20 mg/kg x 3 για 7 ημέρες.

– Παιδιά βάρους > 40 kg δισκία PcV (φαινοξυμεθυλοπενικιλίνης) 1 g x 3 για 7 ημέρες.

Όταν σε παιδιατρικούς ασθενείς υπάρχει αλλεργία στην πενικιλίνη ή πρόκειται για λοίμωξη από μυκόπλασμα ή χλαμύδια, χορηγείται σε

– Παιδιά < 35 kg πόσιμο διάλυμα ερυθρομυκίνης 20 mg/kg x 2 για 7 ημέρες,

– Παιδιά > 35 kg δισκία ερυθρομυκίνης 0,5 g x 4 για 7 ημέρες.

Φαρμακευτική αγωγή

Αμοξυκιλίνη-Κλαβουλανικό οξύ.

Δοξυκυκλίνη.

Ερυθρομυκίνη.

Κινολόνη.

Φαινοξυμεθυλοπενικιλίνη (PcV).

Εμβόλιο κατά του πνευμονιοκόκκου

Pneumovax.

Prevenar.

Τελευταία ενημέρωση:

Επιθυμείτε να φαίνεστε και εσείς εδώ;
Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες, σχετικά με τη δυνατότητα διαφήμισής σας στην ιστοσελίδα μας.

Επικοινωνία για προτάσεις σχετικά με τη διαφήμισή σας.