Ιατρική Πρακτική 2017

PM 2017

Κατάθλιψη

ICD-10: F32 | DSM-IV: 32.0

Βλέπε επίσης το υποκεφάλαιο Κατάθλιψη σε ηλικιωμένους στο κεφάλαιο των Γηριατρικών νόσων, όπως και το υποκεφάλαιο Διπολική διαταραχή, καθώς και Κυκλοθυμία στο παρόν κεφάλαιο.

 

Σύντομη περίληψη της παραγράφου της θεραπείας:

* Ήπια κατάθλιψη. Αρχικά ΓΣΨ (γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία), επανεκτίμηση. Ίσως φαρμακευτική αγωγή σύμφωνα με τα παρακάτω:

* Μετρίως βαριά κατάθλιψη: ΓΣΨ και/ή αντικαταθλιπτικά. Κατά πρώτο λόγο κάποιο από τα φάρμακα πρώτης εκλογής της κατηγορίας των SSRI: Σιταλοπράμη, εσκιταλοπράμη, φλουοξετίνη ή σερτραλίνη, κατά δεύτερο λόγο μιρταζαπίνη, SNRI, NDRI. Απαιτούνται 2-4 εβδομάδες, για να φανεί η δράση της φαρμακευτικής θεραπείας, έγκαιρη τηλεφωνική επικοινωνία και επανεκτίμηση στο ιατρείο, και αν κριθεί απαραίτητο, αρχικά χορηγούνται βενζοδιαζεπίνες για σύντομο χρονικό διάστημα.

* Βαριά κατάθλιψη: Μελετάται το ενδεχόμενο χορήγησης τρικυκλικών σκευασμάτων (π.χ. νορτριπτυλίνη, κλομιπραμίνη), ίσως χρειαστεί ECT. Εκτίμηση από ψυχίατρο. Όλα τα φάρμακα χορηγούνται με προσοχή για τυχόν ύπαρξη μανίας/υπομανίας στην αντικειμενική εξέταση ή το ιστορικό. Σε μία τέτοια περίπτωση μπαίνει το διαγνωστικό ερώτημα, αν υποκρύπτεται διπολική διαταραχή, και συστήνεται επικοινωνία με ψυχίατρο.

* Η ηλικία νόσησης συνεπάγεται επικέντρωση σε διάφορες καταστάσεις: < 30 ετών: Υποψία διπολικής διαταραχής. 30-40 ετών: Συνήθως μονοπολική κατάθλιψη. > 55 ετών: Κατάθλιψη αγγειακή(ς αιτιολογίας)/Late Life Depression; (ΑΠ, λιπίδια, γλυκόζη-πλ, κάπνισμα; Β12; TSH;). Άνοια; Ίσως ΑΤ-εγκεφάλου.

* Μέτρα, που αφορούν τον τρόπο ζωής, συμπληρώνουν τη φαρμακευτική θεραπεία (σωματική άσκηση, παραμονή στο φως της ημέρας, ρύθμιση του ύπνου, αν χρειαστεί μείωση του στρες).

* Γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπεία – ΓΣΨ.

* Πάντα να γίνεται εκτίμηση σχετικά με πιθανό αυτοκτονικό ιδεασμό.

 

Ορισμός

Νόσος της διάθεσης, η οποία συχνά μεταπίπτει σε χρόνια, που διαρκεί ‘’διά βίου’’ με επαναλαμβανόμενα επεισόδια, που παρουσιάζουν προοδευτική εξέλιξη.

Η διάγνωση ‘’Κατάθλιψη’’ μπορεί στην πραγματικότητα από μόνη της να χρησιμοποιείται για την Ενδογενή κατάθλιψη (‘’κλασική κατάθλιψη’’), την άτυπη κατάθλιψη, τη διπολική διαταραχή, την κυκλοθυμία, τη μελαγχολία, τη δυσθυμία (= διαρκής κατάθλιψη), την εποχική κατάθλιψη ή, για να περιγράψει την κατάθλιψη των ηλικιωμένων/ ή ‘’Late life depression’’. Βλέπε παρακάτω στην ‘’Αντικειμενική εξέταση’’.

Ο κίνδυνος προσβολής από κατάθλιψη, όσο αφορά τη διάρκεια ολόκληρης της ζωής, είναι (στη Σουηδία) περίπου 45% για τις γυναίκες και περίπου 23% για τους άντρες.

Αιτίες

Συνδυασμός κληρονομικότητας και περιβαλλοντικών παραγόντων. Δεν έχει διασαφηνιστεί ενδεχόμενη σχέση ανάμεσα στην (ψυχική) πίεση και την ευαισθησία (=συνδυασμός κληρονομικότητας και επίκτητης ανθεκτικότητας σε συνθήκες ψυχικής πίεσης).

Ψυχοκοινωνικές δοκιμασίες: Έλλειψη ύπνου, στρες, σοβαρά γεγονότα της ζωής (απώλεια εργασίας, εκφοβισμός, πένθος, διαζύγιο κ.ά.) κυρίως στο πρώτο επεισόδιο κατάθλιψης.

Βιολογική ευαισθησία: Χαμηλή παραγωγή μονοαμινών (σεροτονίνης, ντοπαμίνης και νοραδρεναλίνης) στο ΚΝΣ, υποδιέγερση μετωπιαίου φλοιού (εγκεφαλικά κέντρα σχεδιασμού, λειτουργίας περιγραφής, διαχείρισης των συναισθημάτων και του στρες), υπερδιέγερση κεντρικών νευρικών οδών (κέντρα άγχους), επίδραση του άξονα-ΥΥΕ (/ ΗPA) με εναπόθεση κορτιζόνης (ο εγκέφαλος δεν ξεκουράζεται στη διάρκεια της νύκτας, προβλήματα μνήμης, κόπωση).

Έλλειψη τεστοστερόνης (σε άντρες). Μειωμένο μέγεθος και υπολειτουργία του ιπποκάμπου (δεν έχει αποσαφηνιστεί αν το τελευταίο αποτελεί αιτία ή επακόλουθο της κατάθλιψης). Επαναλαμβανόμενη κατάθλιψη (επηρεάζεται ο εγκέφαλος με αποτέλεσμα προδιάθεση για μελλοντικές καταθλίψεις). Εποχική κατάθλιψη (μονοαμιδάσες του ΚΝΣ, που επηρεάζονται από βιολογικούς ρυθμούς. Ενδεχομένως επίδραση από την έλλειψη φωτός). Κληρονομικότητα (ιδιαίτερα στη μελαγχολία και τη διπολική/ μανιοκαταθλιπτική νόσο), προσωπικότητα (π.χ. ΔΕΠΥ, αυτισμός), σωματικές ασθένειες (βλέπε Διαφορική διάγνωση), φάρμακα (κορτιζόνη, άλφα-αποκλειστές, μη-εκλεκτικοί β-αποκλειστές, οπιούχα, αντιεπιληπτικά, βαρενικλίνη, ΜΣΑΦ, σκευάσματα γεσταγόνου π.χ. για ενδομήτρια τοποθέτηση).

Κατάχρηση αλκοόλ (έχει απευθείας καταθλιπτική δράση και αποτελεί αίτιο, που συχνά παραβλέπεται).

Η μεγάλη ηλικία στους υπερήλικες δεν αποτελεί από μόνη της αιτία κατάθλιψης.

Διάφοροι παράγοντες σχετίζονται ανάλογα με την ηλικία νόσησης: < 30 ετών υποψία διπολικής διαταραχής. 30-40 ετών: Συχνότερα πρόκειται για μονοπολική κατάθλιψη. > 55 ετών: Αγγειακή κατάθλιψη/ Κατάθλιψη των ηλικιωμένων (Late Life Depression);

Συμπτώματα

Βλέπε την Αντικειμενική εξέταση παρακάτω.

Το άτομο, που προσβάλλεται από κατάθλιψη για πρώτη φορά, συχνά δεν αντιλαμβάνεται τα συμπτώματά του, αλλά προβάλλει την κακή του διάθεση στον περίγυρο (ανόητος προϊστάμενος, νιώθει δυσαρεστημένο με όλα, όσα συμβαίνουν, παραπονιέται). Συγχρόνως εκδηλώνει και σωματικά συμπτώματα, όπως πόνο, στομαχικές ενοχλήσεις κ.ά.

Στην υποτροπιάζουσα κατάθλιψη το άτομο αναγνωρίζει καλύτερα τα συμπτώματά του. Καταθλιπτικό επεισόδιο συνεπάγεται υψηλό κίνδυνο υποτροπής.

Η κατάθλιψη κατά κανόνα συνεπάγεται τόσο γνωσιακή ανεπάρκεια (βραδεία σκέψη, διαταραχές μνήμης, αργόσυρτοι συνειρμοί κτλ.), συναισθηματικά συμπτώματα (επίδραση στη διάθεση, μειωμένο επίπεδο γενικά διάθεσης, απώλεια ενδιαφέροντος για τα περισσότερα, ευερεθιστότητα κτλ), επιβράδυνση (ψυχοκινητικές, απώλεια ενεργητικότητας, γενική συναισθηματική άμβλυνση κ.ά.), καθώς και σωματικά/βιολογικά συμπτώματα (διαταραχές ύπνου, μειωμένη σεξουαλική επιθυμία/ικανότητα, αυξημένη ευαισθησία στον πόνο κ.ά.).

Σε κατάθλιψη με κυρίως σεροτονινεργική εικόνα εκδηλώνονται καταθλιπτική διάθεση, τάση για κλάμα, ευερεθιστότητα, αυθορμητισμό, ανησυχία/άγχος, μειωμένο χρόνο ύπνου, απώλεια όρεξης, ενδεχομένως καταναγκαστικές σκέψεις, καταναγκαστικές πράξεις.

Σε κατάθλιψη με κυρίως ντοπαμινεργική εικόνα εκδηλώνονται κόπωση/απώλεια ενέργειας, απάθεια, ‘’μειωμένη εγρήγορση’’, έλλειψη διάθεσης για πράγματα, που συνήθως αρέσουν στο συγκεκριμένο άτομο, καταθλιπτική διάθεση, δυσχέρεια στο να καταπιάνεται με καθημερινές ασχολίες, κινητική επιβράδυνση, γνωσιακά συμπτώματα με τη μορφή των διαταραχών μνήμης/διαταραχές συγκέντρωσης/διαταραχές της προσοχής/δείχνει να απομονώνεται. Μειωμένη ικανότητα σχεδιασμού/περιγραφής, έντονη επιθυμία για γλυκά/αυξημένη όρεξη.  

Σε κατάθλιψη με κυρίως νοραδρεναργική εικόνα εκδηλώνεται απώλεια ενέργειας, ανησυχία, κόπωση, έλλειψη ενδιαφέροντος, ανησυχία, ευερεθιστότητα.

Οι διάφορες μορφές κατάθλιψης αλληλοεπικαλύπτονται.

Στα παιδιά εκδηλώνονται γενικά προβλήματα πόνου με συμπεριφορά, που χαρακτηρίζεται από εύκολο στρες και αποκλίσεις/υποδύονται ρόλους:

Τα μικρά παιδιά συχνά παρουσιάζουν καταθλιπτική διάθεση/ευερεθιστότητα, έντονη επιθυμία για γλυκά για ορισμένο χρονικό διάστημα της ημέρας για πολλές ημέρες στη σειρά, υποδύονται ρόλους, πολλά σωματικά συμπτώματα, χάνουν τη διάθεση για παιχνίδι, έχουν άγχος αποχωρισμού. Η αγχώδης διαταραχή μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 6-7 ετών.

Τα παιδιά της σχολικής ηλικίας παρουσιάζουν κόπωση με μείωση συγκέντρωσης και της γνωστικής λειτουργίας, άρνηση να πάνε στο σχολείο/επιδείνωση της σχολικής επίδοσης, ευερεθιστότητα και μπορεί να ‘’τιμωρήσουν τον εαυτό τους’’, ορισμένες φορές ψευδαισθήσεις.

Τα άτομα νεαρής ηλικίας εκδηλώνουν αυτοτραυματισμούς, κοιμούνται πολύ, κεφαλαλγία (συνηθισμένη), ζάλη, κοιλιαλγία, αίσθημα ψύχους, πολυουρία, ίσως αλκοόλ/ναρκωτικά.

Αντικειμενική εξέταση

Η ενδογενής κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από (σύμφωνα με την κατάταξη DSM-IV):

Α. Τουλάχιστον πέντε από τα ακόλουθα συμπτώματα κατά τη διάρκεια δύο συνεχόμενων εβδομάδων, ενώ είναι απαραίτητο να συμπεριλαμβάνεται σε αυτά τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα συμπτώματα: Καταθλιπτική διάθεση ή μειωμένο ενδιαφέρον ή μειωμένη ικανότητα ευχαρίστησης:

  1. Καταθλιπτική διάθεση.
  2. Εμφανώς μειωμένο ενδιαφέρον ή μειωμένη ικανότητα ευχαρίστησης.
  3. Αξιοσημείωτη > 5% απώλεια βάρους τον τελευταίο μήνα.
  4. Διαταραχές ύπνου κάθε βράδυ.
  5. Ψυχοκινητική διέγερση ή επιβράδυνση.
  6. Αίσθημα αδυναμίας ή έλλειψη ενέργειας σχεδόν καθημερινά.
  7. Αισθήματα αναξιότητας ή έλλειψη σκοπού ύπαρξης ή υπερβολικές ενοχές σχεδόν καθημερινά.
  8. Μειωμένη ικανότητα σκέψης ή συγκέντρωσης ή λήψης αποφάσεων.
  9. Επαναλαμβανόμενες σκέψεις θανάτου, επαναλαμβανόμενος αυτοκτονικός ιδεασμός,

σχέδια για αυτοκτονία, απόπειρα αυτοκτονίας.

Β. Η συμπτωματολογία δεν καλύπτει τα κριτήρια για κατάταξη σε μικτό μανιο/καταθλιπτικό επεισόδιο.

Γ. Η συμπτωματολογία προκαλεί μία επώδυνη ή μειωμένη λειτουργικότητα στην εργασία, τις κοινωνικές συναναστροφές ή σε άλλους σημαντικούς τομείς.

Δ. Τα συμπτώματα δεν αποτελούν άμεσο αποτέλεσμα χρήσης ουσίας (κατάχρησης) ή σωματικής νόσου (βλέπε στη διαφορική διάγνωση).

Ε. Εάν πρόκειται για αντίδραση πένθους (με απουσία κριτηρίων εξαίρεσης), πρέπει το σύμπτωμα να έχει διάρκεια μεγαλύτερη των δύο μηνών μετά από την απώλεια του κοντινού προσώπου (ή άλλα ψυχικά τραύματα) και να χαρακτηρίζεται από έκδηλη επιδείνωση της λειτουργικότητας, νοσηρή εμμονή σε αισθήματα αναξιότητας, αυτοκτονικές σκέψεις, ψυχωτικά συμπτώματα ή ψυχοκινητική επιβράδυνση.

Η μονοπολική νόσος ξεκινάει συχνά στην ηλικία των 40 ετών, συχνά με προβλήματα ύπνου. Σε ‘’ενδογενή κατάθλιψη’’ η ’’απώλεια του εγώ’’ είναι η απώλεια της αυτοεκτίμησης (η οποία σε σύνδρομο κόπωσης, κατάσταση στρες κ.ά. διατηρείται). Γενικά παρατηρείται καταθλιπτική διάθεση, κόπωση/απώλεια ενέργειας (‘’δεν αντέχει να κάνει συλλογισμούς για δράση’’), απάθεια, έλλειψη διάθεσης για πράγματα, που συνήθως του αρέσουν, δυσχέρεια στο να καταπιάνεται με καθημερινές ασχολίες, κινητική επιβράδυνση, διαταραχές μνήμης/διαταραχές συγκέντρωσης/διαταραχή προσοχής, έντονη επιθυμία για γλυκά/αυξημένη όρεξη. Γενικά αίσθημα κακοδιαθεσίας, αίσθημα μέλλοντος χωρίς ελπίδα, αυτοκτονικός ιδεασμός, υποδιέγερση του συστήματος ανταμοιβής του εγκεφάλου, αρνητικές σκέψεις. Σωματικά συμπτώματα, όπως ζάλη, κεφαλαλγία-αυχεναλγία, ασαφή συμπτώματα του στομάχου, μείωση βάρους, αίσθημα κόμπου στο λαιμό και πόνοι με δυσχέρεια εντόπισης μπορούν να εμφανιστούν μερικές φορές. Συχνά επιβράδυνση των κινήσεων και της ταχύτητας σκέψης. Διαταραχές μνήμης και μείωση του γνωσιακού επιπέδου μπορεί ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους να δίνουν την εντύπωση άνοιας. Σε πολλαπλά σωματικά συμπτώματα και συχνή επικοινωνία με γιατρούς υπάρχει συχνά υποκείμενη κατάθλιψη.

Ενδογενής κατάθλιψη, η οποία δεν αντιμετωπίζεται, αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα τόσο αυξημένης νοσηρότητας, όσο και θανάτου.

Η κλινική εικόνα της κατάθλιψης μπορεί να συμφωνεί κυρίως με εκείνη της σεροτονινεργικής ή της ντοπαμινεργικής εικόνας (βλέπε στα Συμπτώματα).

* Άτυπη κατάθλιψη: Χαρακτηρίζεται από κλινική εικόνα μονοπολικής ή διπολικής κλινικής εικόνας για τουλάχιστον τις δύο τελευταίες εβδομάδες, στις οποίες διατηρείται ακόμη γενικά η ικανότητα μίας συναισθηματικής αντίδρασης (π.χ. χαίρεται με θετικά γεγονότα), καθώς και δύο από τα ακόλουθα:

– Σημαντική αύξηση όρεξης/-βάρους.

– Κοιμάται πάρα πολύ (αλλά παρόλα αυτά συνεχίζει να νιώθει κουρασμένος).

– Αίσθημα βάρους στα χέρια και τα πόδια (‘’αίσθημα μολύβδου’’).

– Μακροχρόνιο πρότυπο ευαισθησίας σε κριτική με αίσθημα απόρριψης από άτομα κοινωνικά ή στην εργασία. Συχνά διαπιστώνεται επίσης δυσανεξία στο στρες, γρήγορη κόπωση, υποδιέγερση του συστήματος ανταμοιβής του εγκεφάλου με έντονη επιθυμία για γλυκά και αυξημένη όρεξη. Συχνά συμπεριλαμβάνονται: Διέγερση, ευερεθιστότητα, επιθετικότητα.

Στην άτυπη κατάθλιψη μπορεί να υπάρχει υπόστρωμα διπολικής διαταραχής.

* Διπολική διαταραχή: Το ενδεχόμενο της διάγνωσής της πρέπει να εξετάζεται μετά από 3 ή περισσότερα επεισόδια ‘’κατάθλιψης’’, αφού έχει γίνει χρήση διάφορων αντικαταθλιπτικών, χωρίς κάποιο από αυτά να ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό, και όταν συχνά υπήρξε ανησυχία στον περίγυρο εξαιτίας της νόσου. Συχνά ξεκινάει στην ηλικία των 20-ετών με υποτροπές κατάθλιψης. Βλέπε το υποκεφάλαιο Διπολική διαταραχή.

* Κυκλοθυμία: (Βλέπε το υποκεφάλαιο Κυκλοθυμία.) Ταχείες διακυμάνσεις της διάθεσης/-μεταβολές της ενέργειας. Συχνά ξεκινάει νωρίς στη ζωή στην παιδική/εφηβική ηλικία ή νωρίς στην ενήλικη ζωή.

* Μελαγχολία: Χαρακτηρίζεται ότι προκύπτει κάποιο από τα ακόλουθα συμπτώματα στη διάρκεια της χειρότερης περιόδου του συγκεκριμένου επεισοδίου:

Α. Ανικανότητα ικανοποίησης/ευχαρίστησης ή ανικανότητα αντίδρασης σε συνηθισμένα θετικά ερεθίσματα.

Β. Επιπλέον πρέπει να υπάρχουν τρία από τα ακόλουθα συμπτώματα: Χαρακτηριστικής μορφής καταθλιπτική διάθεση, καταθλιπτική διάθεση, που είναι χειρότερη τα πρωινά, πρώιμη πρωινή αφύπνιση, σοβαρή ψυχοκινητική επιβράδυνση ή διέγερση, σημαντική ελάττωση της όρεξης ή απώλεια βάρους, υπερβολικά ή αδικαιολόγητα αισθήματα ενοχής.

* Η δυσθυμία (Χρόνια Καταθλιπτική Διαταραχή) χαρακτηρίζεται από καταθλιπτική διάθεση για τουλάχιστον 2 έτη ή σε νεαρά άτομα ευερεθιστότητα για τουλάχιστον 1 έτος. Επίσης τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα: Μεταβολές της όρεξης, διαταραχές ύπνου, έλλειψη ενέργειας, μειωμένη αυτοεκτίμηση, δυσκολίες συγκέντρωσης, αίσθημα απελπισίας. Δυσθυμία συναντιέται συχνά σε προσωπικότητες με προδιάθεση απαισιοδοξίας, ‘’άτομο βαρύ’’. Η δυσθυμία και η χρόνια κατάθλιψη στο DSM-5 αποκαλούνται συνεχής κατάθλιψη.

* Εποχική κατάθλιψη: Η νόσηση εκδηλώνεται την ίδια χρονική περίοδο, τουλάχιστον δύο έτη στη σειρά. περίοδο του έτους για τουλάχιστον δύο συνεχόμενα έτη. Η έκλυσή της δεν πρέπει να οφείλεται σε επαναλαμβανόμενη εξωτερική ψυχοκοινωνική άσκηση πίεσης.  Χαρακτηρίζεται από υπερυπνία και έντονη επιθυμία για κατανάλωση υδατανθράκων (γλυκά, σοκολάτες).

* Κατάθλιψη της τρίτης ηλικίας: Έναρξη στην ηλικία των 60-ετών συχνά σε σχέση με θεραπεία αγγειακών συμβαμάτων, κλινική εικόνα ανησυχίας, απώλειας ενέργειας, κόπωσης, αυξημένης ευαισθησίας στον πόνο, σωματικά συμπτώματα. Η κατάθλιψη είναι συχνή μετά από ΑΕΕ. Έναρξη άνοιας; Γενικά πολύ συνηθισμένη επίσης στη νόσο Πάρκινσον!

Η νόσος της κατάθλιψης σχετίζεται με βράχυνση του προσδόκιμου επιβίωσης.

Διαφορική διάγνωση

Η ’’κατάθλιψη’’ αποτελεί διάγνωση, που χρησιμοποιείται μερικές φορές για φυσιολογική καταθλιπτική διάθεση και άλλες αντιδράσεις στις αντιξοότητες της ζωής (σκεφτείτε τα κριτήρια, με τα οποία μπαίνει η διάγνωση).

Αγχώδης διαταραχή (ΓΑΔ), διαταραχή προσαρμογής/πένθος (καταθλιπτική διάθεση μετά από εξωτερικά γεγονότα, χωρίς να καλύπτονται τα κριτήρια της κατάθλιψης με άρτια αυτοεκτίμηση. Βλέπε το υποκεφάλαιο Στρες). Το σύνδρομο κόπωσης (συχνά ξεκινάει εντελώς ξαφνικά, ακόμη και με σωματικά συμπτώματα, μακρύ ιστορικό στρες/διαταραχών ύπνου. Μπορεί να απαιτείται πολυετής διάρκειας περίοδος αποκατάστασης. Στη μετέπειτα πορεία παραμένουν συμπτώματα με ευαισθησία στο στρες/ κόπωση/ γνωστικές διαταραχές). Το καταθλιπτικό επεισόδιο είναι πιο περιορισμένης έκτασης με ταχύτερη φάση αποκατάστασης και δεν καταλείπει τόσο εμφανή υπολειπόμενα συμπτώματα). Κατάχρηση ναρκωτικών (αλκοόλ κ.ά.), αρχόμενη ψύχωση/ σχιζοφρένεια (κυρίως σε νέα άτομα – συχνά το πρώτο σύμπτωμα της σχιζοφρένειας), υπερθυμική προσωπικότητα (βλέπε το υποκεφάλαιο Διπολική διαταραχή), νευροψυχιατρική λειτουργική διαταραχή (ΔΕΠΥ, διαταραχή αυτιστικού φάσματος κ.ά.). μετατραυματικό σύνδρομο στρες, διαβήτης, υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, υπασβεστιαιμία, χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης-ορ. (άντρες), υποπαραθυρεοειδισμός, υπερπαραθυρεοειδισμός, κακοήθεια (π.χ. καρκίνος παγκρέατος, καρκίνος πνευμόνων), έλλειψη βιταμίνης Β12/φυλλικού οξέος, έλλειψη-βιταμίνης D, άνοια, νόσος Parkinson, (στην οποία δεν έχει χορηγηθεί θεραπεία), νόσος Wilson (με συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της Parkinson σε νεαρά άτομα 5-35 ετών με υψηλές τιμές ηπατικών παραμέτρων).

Διερεύνηση

Η εκτίμηση γίνεται με βάση τη φυσιολογική διάθεση του κάθε ατόμου. Εκτίμηση του κινδύνου αυτοκτονίας!

Ιστορικό (μην ξεχάσετε να ρωτήσετε σχετικά με την έλλειψη ύπνου. Αποτελεί συχνή αιτία κατάθλιψης). Έντονη επιθυμία για γλυκά; (Ίσως να πρόκειται για άτυπη κατάθλιψη ή εποχική κατάθλιψη. Ιστορικό λήψης φαρμάκων.) Η δομημένη συνέντευξη σύμφωνα με τη Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI) παρέχει αξιοπιστία, για να μπει η διάγνωση της κατάθλιψης (και αντίστοιχα της μανίας), καθώς και η χρήση της Structured Clinical Interview for DSMIV Axis disorders (SCID-1).

Υπάρχουν επεισόδια μανίας ή υπομανίας στο ατομικό αναμνηστικό; Σε μία τέτοια περίπτωση απαιτείται μεγάλη προσοχή. Όσο αφορά την έναρξη χορήγησης/αύξηση δόσης των αντικαταθλιπτικών απαιτείται εκτίμηση από ψυχίατρο + συχνή παρακολούθηση. Κίνδυνος διπολικής διαταραχής ΙΙ (βλέπε το υποκεφάλαιο Διπολική διαταραχή). Υπάρχει κληρονομική επιβάρυνση, όσο αφορά την κατάθλιψη/ διπολική διαταραχή/αγχώδη διαταραχή; Γνωσιακά συμπτώματα μεταξύ των επεισοδίων; (Αφορούν κυρίως ηλικιωμένους ασθενείς, ιστορικό συγγενών). Η κατάθλιψη μπορεί να προηγείται από την εκδήλωση άνοιας. Κατάχρηση αλκοόλ; Αντικειμενική εξέταση σωματικής/ψυχικής υγείας, νευρολογική εκτίμηση, εργαστηριακός έλεγχος: Hb, ΑΠ, γλυκόζη-πλ, ΤΚΕ, Β12/φυλλικό (ή φολικό) οξύ, Κ-ορ, Ca-ορ, κρεατινίνη-ορ, ALP-ορ, ALΑT-ορ, αμυλάση-ορ, γGT-ορ, CDT, PEth, ελεύθερη-T4, TSH, ομοκυστεΐνη-ορ, ενδεχομένως βιταμίνη-D, ίσως τεστοστερόνη-ορ. (πρωινή τιμή νηστείας), αν κριθεί απαραίτητο, παραθορμόνη-ορ. Πολλές οργανικές ασθένειες και τρόποι ζωής μπορούν να προκαλέσουν κατάθλιψη. Αν χρειαστεί, έλεγχος αντισωμάτων κατά της κοιλιοκάκης. Καταγραφή ύπνου (σε εμφανή κόπωση).

Σε ασθενή < 30 ετών: Υποψία διπολικής διαταραχής. 30-40 ετών: Συχνότερα πρόκειται για μονοπολική κατάθλιψη. > 55 ετών: Μπαίνει η υποψία αγγειακής κατάθλιψης/ κατάθλιψης της τρίτης ηλικίας (Late Life Depression; (ΑΠ, λιπίδια, γλυκόζη-πλ, κάπνισμα; Β12; TSH; Αρχόμενη άνοια; Ίσως ΑΤ εγκεφάλου).

Οι κλίμακες αυτοαξιολόγησης (τις οποίες συμπληρώνει ο ασθενής πριν από τη συζήτηση με το γιατρό) αυξάνουν την πιθανότητα να διαγνωστεί η κατάθλιψη και βοηθούν στην εξοικονόμηση χρόνου. Η κλίμακα Becks Depression Inventory- II (BDI-II) για ενήλικες. Η κλίμακα Beck Depression Inventory- I (για παιδιά και νεαρά άτομα). Η κλίμακα Geriatric Depression Scale (για ηλικιωμένους). Η κλίμακα αξιολόγησης HAD (Hospital Anxiety and Depression Scale) και η MADRSS (Montgomery Åsberg Depression Rating Scale, Αυτοαξιολόγηση). Η τελευταία επίσης είναι κατάλληλη και για παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας, που λαμβάνει ο ασθενής στη διάρκεια της χορήγησής της. Κλίμακα για αξιολόγηση της διπολικής διαταραχής σε ασθενείς ανοιχτής περίθαλψης είναι η MDQ.

50δευτερόλ.

Επισκόπηση θεραπειών

Η θεραπεία θα παρουσιαστεί με μία καθυστέρηση 50 δευτερολέπτων.
Απαιτείται είσοδος χρήστη, αν επιθυμείτε να δείτε την κάθε θεραπεία χωρίς καθυστέρηση. Η εγγραφή χρήστη είναι εντελώς δωρεάν. Ανοίξτε νέο λογαριασμό

- ή -
Existing Users Log In
   

Συμβουλές!

Αν έχετε ξεχάσει το όνομα χρήστη, μπορείτε να επιλέξετε το: "Ξέχασα το όνομα χρήστη", πριν να διαγράψετε τον κωδικό σας.

Στείλτε μήνυμα στη διεύθυνση: info@iatrikipraktiki.com ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας για διάφορες ερωτήσεις.

Τελευταία ενημέρωση:

Επιθυμείτε να φαίνεστε και εσείς εδώ;
Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες, σχετικά με τη δυνατότητα διαφήμισής σας στην ιστοσελίδα μας.

Επικοινωνία για προτάσεις σχετικά με τη διαφήμισή σας.